Zanmi Mwa a: Ana Veciana-Suarez

22 Septanm 2025

Ana Veciana-Suarez te viv nan Amerik di Sid lè li te yon timoun piti, men li konsidere Miami kòm lakay li pandan pifò nan lavi li. Kolonis sendike a ak ansyen Miami Herald Ekritè atik espesyal la se yon jounalis depi prèske 40 an.

Kijan ou te aprann pou premye fwa sou Fwa Liv Miami a?

Mwen panse nenpòt moun ki enterese nan liv e ki viv isit la pifò nan lavi yo tande pale de li. Lè li te kòmanse, li te piti e pèsonn pa t kwè Miami te ka pwodui anyen literè, se te yon dekouvèt byenveni e yon fason pou di mond lan, “Ou pa gen rezon; gade sa nou genyen.” Kidonk, mwen toujou okouran de li e mwen patisipe omwen yon jou chak ane. Pou mwen, se yon evènman – mwen pa ka tann pou m la, pou m patisipe nan panèl yo, pou m rankontre moun mwen konnen, epi pou manje a – epi lè m konnen m nan mitan moun ki fanatik liv menm jan avè m [li ri], ki renmen liv tou, e ki anpil fwa ta pito rete lakay yo pou yo plonje nan yon bon liv, sa vrèman bèl.

Depi konbyen tan ou se yon zanmi?

Lè m te nan Erèld Yo te ba m kouvèti pou ekriven k ap prezante nan Fwa a, e m te panse ke lè w se yon “Friend” se te yon zòn gri, sou plan entegrite jounalis. Se yon liy ki frajil. Men, m te antre sa gen anviwon ennan apre m te kite jounal la. M pa sonje poukisa sa te pran m tout tan sa a, men m sonje m te di tèt mwen, "Kisa w ap tann?" M te vle mete lajan m kote kè m ak kwayans mwen ye pou m sipòte l. Sa fè kèk ane kounye a, e mwen fè yon pwen pou m kontribye tou lè gen Give Miami Day. Mwen panse nou dwe sipòte bagay nou sousye de yo, pa sèlman lè nou patisipe nan evènman yo, men tou lè nou pale ak lòt moun sou santiman nou genyen pou òganizasyon an, epi, byensir, ak lajan.

Ki moman oswa souvni MBF ki plis touche ou?

Mwen gen tandans vrèman renmen pwogram ki prezante otè lokal, e lè m di otè lokal, mwen vle di otè Sid Florid ak Florid. Kounye a mwen gen ase laj pou m wè ke nou ap pwodui anpil plis talan enkwayab nan sèk alfabetizasyon an, kit se Patricia Engel, Chantel Acevedo oswa Edwidge Danticat. Ane pase a mwen te gen chans wè Diana Abu-Jaber (moderatè MBF21), ki te ekri Fencing with the King; sa te bèl anpil. Mwen te gen chans wè plizyè nan ekriven ki te kontribye nan Home in Florida, antoloji Anjanette Delgado a (prezantatè MBF21). Mwen te chita dèyè, m t ap gade epi m di tèt mwen, “Mwen konnen anpil nan moun sa yo!” Sa fè m santi nou ap grandi kòm yon kominote ekriven, lektè, ak moun ki bay mo ekri a valè.

Men, moman ki te pi komik mwen te genyen se te kèk ane de sa. MBF te konn mande jounalis ak ekriven lokal yo pou yo te prezante ekriven envite yo, e yo te mande m pou m te prezante Karen Russell, yon jèn ekriven ki abite Kalifòni kounye a. Lè m te rankontre l sou kanpis la, li te di, “O mon Dye! M sonje m te konn li w nan jounal la lè m te timoun.” Epi mwen te santi m te vrèman granmoun! [ri] Men tou, mwen te wè yon nouvo zetwal briyan k ap fè bagay enkwayab ak mo kounye a. Li ekri sou Sid Florid ak Miami nan yon fason inik ki kaptire tout bizare nou yo.

Èske gen yon otè ou pa t konnen anvan ou te wè l nan MBF, men ou te kòmanse li travay li apre sa?

Mwen te li; Madison Smartt Bell. Mwen te tande non li men mwen pa t janm li l, e mwen panse se te yon ane kote li te parèt ak Michael Chabon ansanm ak twa lòt gwo non. E gen toujou kèk Evenings With kote ou wè ekriven ki enkwayab ak mo men ki se gwo oratè tou. Mwen sonje mwen te wè Tom Wolfe e mwen te panse “Waw, mesye sa a pa sèlman konn ekri, li vrèman konn tise yon istwa.”

Ki dènye gwo liv ou te li?

Gen kèk. Fè gadyen ak Wa a, ki bèl, bèl, bèl. Lauren Groff la Matiriks, ki se yon woman istorik e ki vrèman enteresan, espesyalman fason li rekree mond sa a ak pwobableman pa anpil materyèl resous. Genyen tou sa Gabriela Garcia a Sou Fanm ak Sèl.

Ki liv ou te retounen sou li ankò e ankò lè ou te timoun?

Mwen sonje klèman lè m t ap li Ti Poul Depi m te timoun, e rezon ki fè m fè sa se paske se te premye liv mwen te li nèt an Anglè. M te tèlman fyè de tèt mwen!

Èske ou rezève yon ekspozisyon liv poukont ou oswa ak yon zanmi?

Anjeneral mwen pran mari m. Li pafwa gen pwòp bagay li vle wè ki pa toujou menm ak pa m, men si gen de pwogram k ap fèt an menm tan ke mwen enterese ladan yo, mwen toujou vle voye li nan youn ladan yo tankou yon emisè mwen. [ri] Apre sa, li dwe rapòte m. Mwen vle konnen kiyès ki te la ak sa yo te di, paske yon pati nan Fwa Liv la se moun ou rankontre – zanmi ou, moun ou travay avèk yo …

Ane ki sot pase a, yo te prezante MBF kòm yon evènman ibrid, ni an pèsòn ni vityèl. Ki pi bon bagay ou te wè?

Yon bagay mwen te espesyalman renmen – konsantre ankò sou ekriven lokal yo – se te konvèsasyon Anjanette Delgado ak Patricia Engel (Prezantatè MBF21) nan Doral nan youn nan evènman satelit MBF yo. Mwen te fè yon ti pwofil sou Engel pou Erèld Sa gen kèk ane, e depi lè sa a mwen te yon jan ap swiv karyè li. Kidonk, lè m te wè li ak Anjanette, se te tankou m t ap gade koub karyè yon jèn ekriven ak fason li te fleri, sa te bèl anpil. Epi sa te fè m sòti nan Kendall!

Si ou te ka wè nenpòt moun nan MBF, kiyès li ta ye e poukisa?

Mon Die, mwen ta renmen wè Hilary Mantel an pèsòn. Mwen te li triloji li a sou Thomas Cromwell epi grasa mèvèy Zoom, mwen te wè l nan Books & Books, men mwen ta vrèman renmen wè l an pèsòn. Mwen vrèman sezi wè kijan li te re-kreye nonm sa a ak tout epòk sa a avèk tèlman anpil detay. Chak fwa mwen te kanpe li nan nenpòt ki pwen nan twa liv li yo, mwen te prèske bezwen deplase je m ak zòrèy mwen pou m tounen nan tan prezan an. Ekriti li tèlman kaptivan; se tankou yon machin pou vwayaje nan tan.

Ou bloke sou yon zile dezè – ki twa liv ki t ap kenbe moral ou wo epi sove sanite ou?

Sa difisil, men mwen definitivman vle di Ti Poul, paske sa t ap fè m sonje anfans mwen ak kijan pafwa nou panse pi mal la e petèt li pa osi grav jan ou panse a. Mwen admire Ann Patchett ak Anne Tyler men m ta jwenn li difisil pou m chwazi sèlman youn nan liv yo. Yo toulede ekri pèsonaj yo ak anpil anpati – menm sa yo ki anmède yo. Mwen pa konnen kijan yo ye nan lavi reyèl, men yo sanble se moun ou ta vle vin zanmi avèk yo. E pwobableman nenpòt bagay Dave Barry ekri. Blag li yo toujou se tankou, waou! Se jis yon bagay pou kenbe m vivan pandan m ap manje kokoye.

 

Entèvyou pa Elisa Chemayne Agostinho.