Zanmi Mwa a: Stuart Gitlitz

22 Septanm 2025

Stuart Gitlitz te grandi nan katye Brighton Beach nan Brooklyn, New York, li te monte nan nò eta a pou l te ale nan kolèj nan SUNY Binghamton, apre sa li te chape anba fredi a pou l te vin Miami pou lekòl lalwa, epi li te rete la apre li te fin jwenn diplòm JD li.

Ki kalite lwa ou te pratike anvan ou pran retrèt?

Nan kòmansman karyè mwen, mwen te fè defans kriminèl pandan jou fou “Miami Vice” yo, epi apre sa mwen te chanje pou reprezante bank ak konpayi ipotèk.

Sa se yon gwo chanjman – poukisa ou te fè chanjman an?

Paske nati akizé yo ak sitiyasyon an te chanje e mwen pa t renmen kote bagay yo t ap mennen. Komès dwòg la, ki te trè gwo e ki te gaye toupatou isit la, te antre nan epòk kokayin ak cowboy kokayin yo, e moun sa yo te koripsyon anpil – yo te asasen – e yo te panse yo te posede w. E mwen te santi m trè mal alèz ak sa. Mwen te gen opòtinite pou aprann sou yon lòt kalite lwa e mwen pran li. Mwen te e mwen toujou sonje pwosè devan jiri yo; mwen te renmen mennen ka devan yon jiri.

Ou te fèk nan Polòy pou yon rezon ki te trè espesyal e ki te gen anpil sans. Pale m de sa.

Wi, se te pou Mach Entènasyonal Moun k ap Viv e se te katriyèm fwa mwen t ap ale. Li te kòmanse isit la nan Miami pa Gene Greenzweig; li te santi ke jèn moun, elèv ki nan dènye ane lekòl segondè, ta dwe aprann sou istwa pèp jwif la – moman ki ba yo ak moman ki wo yo. Kidonk ou kòmanse nan Polòy, nan Krakow, epi w wè kijan jwif yo te viv la. Anvan lagè a te gen 3.3 milyon jwif nan Polòy, e Krakow te youn nan sant edikasyon ak kilti jwif yo. Apre sa, ou vizite Auschwitz nan jou Yom Hashoah, yon jou pou sonje Olokòs la, epi ou mache anviwon 3 kilomèt depi la pou rive Auschwitz II, ki rele tou Birkenau. Anjeneral gen anviwon 10,000 adolesan jwif ki tout mete jakèt ble ak yon Zetwal David sou do yo.

Sa dwe yon bagay tèlman akablan pou wè ak fè eksperyans.

Timoun yo mache ansanm epi chante epi – padone m pou langaj mwen – se fondamantalman ap di “F–k ou Hitler. Ou te eseye elimine nou e nou toujou la.” Nan Birkenau, kote krematoryòm prensipal yo ak chanm gaz yo te ye, gen yon seremoni. Apre Polòy – pwen ki pi ba nan lavi jwif yo ak kan lanmò yo – ou ale dirèkteman ann Izrayèl, kote jwif yo te renesans, epi ou la pou Jou Memoray Izrayèl ak Jou Endepandans Izrayèl.

Kijan ou te vin patisipe nan òganizasyon an?

Mwen te enplike paske pitit fi mwen te fè mach la an 2000 e sa te vrèman afekte li. Mwen te toujou vle fè l poukont mwen, kidonk lè mwen te ale ak Federasyon Jwif Gran Miami nan peyi Izrayèl an 2012, 2013, pou 65yèm anivèsè leta a e vwayaj la te ofri yon pre-misyon pou Polòy, mwen te ale. Pandan misyon an, mwen te vin zanmi ak kèk sivivan. E lè m te ale yon dezyèm fwa an 2018 pou 70yèm anivèsè Izrayèl la, mwen te fè yon pwomès ak yon sivivan ke m t ap kenbe istwa li vivan. Depi lè sa a, mwen te travay nan Moniman Holokòs la nan Miami Beach epi m te etidye nan Sant Olokòs Yad Vashem Epi mwen santi yon responsablite pou m retounen nan Polòy ak Izrayèl chak fwa m kapab. Chak fwa ou ale, ou fè yon eksperyans diferan.

Mèsi anpil paske ou pataje sa. E pa gen okenn tranzisyon dous soti nan sa pou pale sou liv ak Fwa Liv la, men –

Mwen gen yon tranzisyon pou ou. Jis anvan ou rele, mwen t ap gade Tatouè Auschwitz la, ki kounye a se yon seri sou Pikòk. Li pale de yon nonm ki rele Lale Sokolov ak istwa eksperyans li nan Auschwitz. Auschwitz te sèl kan lanmò kote yo te aktyèlman tatoe prizonye yo.

Èske ou te li liv la anvan ou te gade emisyon an?

Wi. Mwen toujou renmen li liv la anvan mwen gade fim nan oswa emisyon televizyon li baze sou li, paske sa ki sou ekran an se jis sa direktè a te panse. Men lè ou li liv la, ou jwenn pwòp eksperyans ou nan istwa a.

Egzakteman!

Mwen te fèk nan Washington, D.C., pou Komite Jwif Ameriken fowòm mondyal, epi sou youn nan vòl mwen yo mwen te gade Gason yo nan Bato a. Èske w te wè l?

Non – paske mwen poko li liv la – men li nan lis atant Amazon Prime mwen an.

Mwen te li l pou klib liv mwen an, konsa mwen te kòmanse gade fim nan avyon an, men byensir – sa toujou rive – nou te ateri anviwon 15 minit anvan li te fini. [ri]

Mwen te gade fen an pita lakay pitit gason mwen lè m t ap vizite l nan New York.

Kilè ou te vin konnen pou premye fwa Fwa Liv Miami a?

Nan yon evènman ki te fèt nan Temple Judea. Mwen se bon zanmi Mitch Kaplan e li te konn fè kèk nan evènman otè li yo la – mwen te rankontre Roslyn Carter, Tom Brokaw, Jistis Sonia Sotomayor. De tout fason, Lisa Better te la e li di m, “Èske ou se yon manm Fwa a?” Mwen di, “Mwen pa kwè,” epi li di, “Byen, ou bezwen ye,” epi li enskri m. Sa te anviwon 10-15 ane de sa.

Apre tout ane sa yo kòm zanmi epi k ap vini nan Fwa a, ki avantaj ou pi renmen?

Mwen apresye kapab fè plis eksperyans ladan l, tankou lè yo envite m pou m wè evènman yo an avans, chita devan, epi jis sipòte l toutbon. Mwen se yon Zanmi paske sipòte Fwa a enpòtan.

Kijan ou abitye rezève nan Book Fair – poukont ou oswa ak fanmi ak zanmi?

Byen, jen Brooklyn yo pwofon paske tou de pitit gason ak pitit fi mwen yo kounye a ap viv nan New York apre yo te grandi nan Miami. Yo tou de renmen li anpil. Pitit fi mwen te toujou bezwen gen yon dezyèm liv avè l lè li te timoun, paske li te dwe gen yon lòt bagay pou li touswit apre li fin fini premye a. Pitit pitit mwen yo tou tout se gwo lektè. Kidonk, pou reponn kesyon ou, mwen ale nan Fwa a poukont mwen.

Di m sou yon moman remakab oswa yon pwogram ou te fè eksperyans nan Fwa a.

Li resan – nan dènye a mwen te rankontre Kasi Din Senjòn.

Oh, wi – li te youn nan otè Evenings With nou yo; ou ka toujou wè sesyon li sou entènèt.

Kòm yon avoka, mwen te obsede ak tout sa k ap pase sou 6 janvye a. Li te siyen kopi mwen nan liv li a e li te tèlman pèsonèl ak zanmitay; nou menm pran yon foto ansanm. Kerry Washington te bèl tou. Yo te fè yon entèvyou avè l pa … kijan yo rele l ankò?

Eva Longoria.

Wi! Epi mwen te ale tou nan Sesyon David Brooks – Dènye fwa sa a te etonan.

Ki yon bon liv ou te li dènyèman?

Gen de bagay mwen te vrèman renmen. Kreyati Remakabman Klere pa Shelby Van Pelt – sa te tèlman chofe kè e inik. Naratè istwa a se yon poulp ki rele Marcellus. Se te yon fason tèlman enteresan pou fè sa. Lòt la se Leson nan Chimi pa Bonnie Garmus. Yo te fè yon seri tou, sou Pòm TV+. Mwen te panse se te yon deklarasyon tèlman bon kont chovinism gason e jan sa te deranje m ke yo te trete fanm konsa.

Si ou te ka ajoute nenpòt otè nan lis MBF24 la, kiyès li t ap ye?

John Grisham. Mwen te fè anpil travay esè e mwen gen anpil istwa, men mwen pa konnen kijan pou m mete yo nan yon naratif. Li kapab fè sa, fwa apre fwa. Mwen li tout sa li ekri.


Entèvyou pa Elisa Chemayne Agostinho; repons yo te modifye pou espas ak klèti.