Zanmi Mwa a: Mervyn Solomon

22 Septanm 2025

Mervyn Solomon se yon zanmi Fwa a depi lontan ki kontribye nan travay nou nan plizyè fason. Li soti Tobago e li se pitit gason yon direktè lekòl Metodis. Li te viv nan Trinidad epi apre sa nan Kanada pou yon ti tan anvan li te vin Miami an 1983. Di m

Di m yon ti kras sou lavi ou nan Tobago ak Trinidad.

Mwen te ale vini, men mwen te fè de ane lekòl segondè nan Bishop's High School nan Tobago anvan mwen te demenaje nan Trinidad epi gradye nan Queen's Royal College, ke yo rele QRC. Mwen te gen yon lanmou pou literati ak aprantisaj – enterè mwen te istwa, Latin, ak literati anglè – e tou de kote yo te fè sa parèt. Te gen tou yon libreri toupre QRC, ki te posede pa yon Barbadyen, kote mwen te dekouvri liv diferan kalite. N ap pale nan kòmansman rive nan mitan ane 1950 yo, lè tout ajitasyon kolonyal la te kòmanse pran plas li.

Li te pote anpil liv, ansanm ak jounal lokal ak etranje – jounal britanik, Nouvèl Èdikay – sa te konplete sa m t ap aprann lekòl la, kote pwofesè m yo te soti Grann Bretay, Ilann, Barbad, ak Trinidad byensir, epi orijin yo te divès tou. Chinwa, Italyen, Endyen Lès, Nwa … melanj entènasyonal sa a se ladan l mwen te grandi, menm si m pa t rann mwen kont sa nan epòk la. Mwen sonje pwofesè Italyen m nan trè byen, paske li t ap viv Bèlen pandan epòk Hitler anvan li te kite peyi a. Li te rakonte nou eksperyans li yo la, ak kijan li te konn nan apatman l ap gade desann sou lari a kote Nazi yo t ap defile. Sa te fascine m – istwa sa a li menm li t ap rakonte nou dirèkteman.

Se nan libreri a mwen te dekouvri Leve ak Tonbe Twazyèm Reich la; Mwen te gen anviwon 16 oswa 17 an. Mwen li li e mwen pa t dòmi pandan apeprè de semèn. Se lè sa a mwen te konprann pou premye fwa sa ki te Holokòs la, e mwen te konprann enpak liv yo ka genyen.

Ki lòt liv ak ekriven ou te dekouvri nan libreri a?

Mwen te vin konnen ekriven Karayib yo, pami yo de ki te kanpe deyò pou mwen: Jòj Lammin, ki te mouri sa gen dezan, ak V. S. Naipaul, ki te genyen Pri Nobel Literati. Li te aktyèlman vini nan Fwa a. Yo te enpòtan pou mwen; Lamming te ekri sou kijan sa te ye pou yon timoun nwa Karayib la k ap grandi nan yon sosyete kolonyal, epi Naipaul nan epòk sa a te trete eleman Endyen Lès nan Trinidad ak Giyana ak kijan sa t ap ye.

Kijan ou te rive nan Kanada?

Mwen te deplase la lè mwen te anviwon 25 oswa 26 an; mwen te ale kòm yon anplwaye nan sèvis piblik Trinidad ak Tobago, nan sektè sante piblik. Apre sa, mwen te chanje pou m al nan finans ak planifikasyon, anjeneral kòm yon grefye. Mwen te resevwa sipò ak swen nan men kèk nan pi bon moun ki te gen yon gade nasyonalis. Sèvis gouvènman se yon bagay nòb. Mwen toujou santi sa.

Epi ou te aktyèlman fini pa anseye.

Wi, mwen te anseye istwa nan yon ti vil ki rele Stayner pandan apeprè kat ane, apre sa mwen te demenaje nan Brampton pou travay nan yon lekòl vokasyonèl pou elèv ki gen andikap. Sa te yon eksperyans kè kontan. Apre sa, mwen te ale nan lekòl bibliyotèk.

Apre sa, ou te demenaje nan Miami.

Madanm mwen nan epòk sa a, se te dezyèm madanm mwen, t ap travay pou Biwo Touris Trinidad-Tobago nan Kanada. Lè opòtinite pou yo te voye l Miami parèt, nou te panse, enben, sa t ap yon bagay enteresan pou nou fè, viv Ozetazini. Se konsa nou te vini isit la. Finalman, mwen te antre nan Miami Dade College kòm bibliyotekè nan Kanpis Nò a epi tou mwen te yon pwofesè asosye a tan pasyèl k ap anseye konpetans lekti ak ekriti. Mwen te rete nan MDC jiskaske m te pran retrèt mwen sa gen sèt an.

Kidonk ou te nan MDC epi ou te demenaje isit la ane anvan Fwa Liv la te kòmanse – kijan ou te tande pale de li pou premye fwa?

Nan menm ane mwen te antre nan kolèj la, mwen te rankontre yon nouvo zanmi ki mande m si m ta enterese nan Fwa Liv la. Li te mansyone non Mitchell Kaplan e se konsa mwen te rankontre li. Mwen te di touswit ke li ta yon bon lide pou kreye yon espas pou ekriven Karayib yo – Mitchell te ouvè pou lide a e mwen te kòmanse fè sa.

Waw, ki koneksyon etonan pou genyen ak Fwa a!

Wi, pa t gen okenn prezans Karayib la nan Fwa Liv la nan epòk sa a, e mwen pa ka di w kiyès nou te envite an premye, men mwen te itilize entelijans mwen [ri] epi mwen te panse ak moun mwen te konnen ki te isit la men ki soti nan zile yo. Te gen sèlman kèk moun nan premye kèk ane yo, men nou te kapab envite plis ak plis ekriven.

Ki kèk bon liv – kit se ekriven Karayib yo ki ekri yo, kit se pa yo – ou ta definitivman pote avè w si w t ap ale yon kote pou yon vwayaj long poukont ou?

Derek Walcott la Wayòm Zetwal-Pòm, Earl Lovelace la Diven Sezi a, ak Chinua Achebe a Bagay yo ap efondre.

Ou ale nan Fwa Liv la depi plizyè ane, e ou se yon Zanmi depi lontan tou. Ki sa ki plis rezone avè w nan bagay sa yo?

Sa mwen pi renmen se ke Fwa a pèmèt ou wè Miami nan pi bon fòm li. Bagay tankou amitye, jantiyès – jis moun k ap rankontre youn ak lòt ak sans kominote a. Sa fè m toujou eksite pou li jiska jounen jodi a.


Entèvyou pa Elisa Chemayne Agostinho; repons yo te modifye pou espas ak klèti.