William Johnson se direktè PEN atravè Amerik, yon inisyativ ki bay resous pou PEN Amerik kominote atravè tout peyi a pou yo ka kontinye misyon òganizasyon an pou defann ak selebre ekspresyon lib. PEN Across America se yon patwone nan Little Haiti Book Festival, ki pwodui pa Miami Book Fair, e ki fèt chak ane nan mwa Me.
Di m yon ti kras sou PEN America.
Nou se yon òganizasyon dwa moun ki defann libète pou ekri epi ki rekonèt pouvwa mo ekri a genyen pou transfòme mond lan. PEN America travay di anpil pou ankouraje angajman literè pandan li asire tou genyen mwayen ak espas pou literati ak lide pataje lib.
Kòman sa parèt nan lavi ou chak jou?
Mwen travay ak moun ki konsène atravè peyi a pou avanse misyon sa a epi mwen aliye tèt mwen ak moun ki patikilyèman dedye a angajman literè ak ekspresyon lib. Nou fòme chapit nan vil oswa rejyon ak patnè sa yo, e Miami se youn ladan yo. Travay Fwa Liv Miami fè a vrèman aliyen ak misyon nou, e se yon patenarya ki fè sans. PEN America itilize sipò enstitisyonèl ak konesans nou genyen pou elve pwogram ki deja egziste ak patnè nou yo, oswa nou travay avèk yo pou kreye pwogram ki reflete misyon respektif nou yo.
E se sa ki te atire PEN nan Fwa Liv la.
Wi, e se sa ki te atire m nan Book Fair pèsonèlman anvan menm mwen te nan PEN. Travay mwen te temwen k ap fèt ak Book Fair la t ap vrèman chanje lide sou sa yo konsidere kòm naratif prensipal la. Te gen vwa sa yo ki tradisyonèlman pa t janm elve nan sèten ekosistèm oswa kominote literè, men yo t ap elve nan Book Fair. Vwa kominote imigran yo, moun koulè – e pa sèlman nan yon sans ki baze sou idantite, men tou sou fason kominote sa yo kreye yon estetik patikilye, e sa te vrèman enteresan pou mwen. Bagay sou metye a, kijan idantite fòme metye ou, ak kijan sa ka sèvi kòm yon fil lò pou nou ka imajine yon kominote literè ki pi laj.
Mwen sonje yon panèl ak Marlon James, e se te vrèman premye fwa mwen te tande pale de li, nan panèl sa a nan Fwa Liv la –
Vrèman?
Wi, e sa te plizyè ane de sa, men lè yo te montre m yon nouvo vwa literè nan epòk la, sa te etonan e enspire m. Sa vrèman mache ak travay m ap eseye fè pou angajman nasyonal. Mwen sonje mwen te rankontre Danez Smith pou premye fwa nan Fwa Liv la tou. Fwa Liv Miami se yon vrè konektè; li prezante m ak nouvo literati ak nouvo ekriven. Se yon kominote. Kounye a li nan mòd pou, ou konnen, “elvye kominote ki san vwa,” men Fwa Liv Miami ap fè sa depi kòmansman.
Ann chanje konsantrasyon. Mwen vle konnen sa ki sou tab bò kabann ou.
Mache nan Dlo Klè nan yon Pisin ki Pentire an Nwa, mwen renmen l anpil; se rasanble istwa Cookie Mueller yo. Li te yon estèl atizay nan zòn downtown New York nan fen ane swasanndis ak kòmansman ane karanndis – New York ak Boston e m panse P-town tou – li te parèt nan fim John Waters, yon jan tankou yon moun ki te nan mitan tout mouvman an, men li te yon ekriven estrawòdinè tou. Yo rasanble tout travay li yo e yo bèl anpil. Li te viv yon lavi ajite men li te ekri sou sa avèk anpil distenksyon ak imè. Li trè brit, soti nan eroin rive nan fè woulib atravè peyi a pou rive jere swisid yon zanmi. Li vrèman, vrèman bon. M ap fouye nan achiv yo tou pou m li kèk bagay mwen te rate.
Kòmsa?
Oke, sa a se yon bagay ki fèk soti, men se yon bagay ki soti nan achiv. Te gen yon atis/skenè queer ki te yon jan tankou yon punk rockè ki te rele Sean DeLear, e li te popilè anpil nan sa yo te rele sèn pòs-punk Silver Lake nan LA. Li te mouri an 2017 epi yo te jwenn jounal li yo ki soti nan lane 1979 lè li te gen 15 an, e sa yo te jwenn nan te fou nèt. Se li k ap aksepte seksyalite li epi sa montre anvi li pou l viv ak kijan sa te ye pou w te yon jèn Nwa, queer nan zòn rezidansyèl Kalifòni an 1979. Li rele Mwen pa t ka kwè sa. Mwen vle tout moun san wont e alèz ak idantite yo menm jan avè l. Epi m ap tann ak enpasyans pou m li nouvo woman Brandon Taylor la, Ameriken yo ki mouri.
Gen anpil ajitasyon k ap fèt kounye a nan mond literati a, enkli entèdiksyon liv. Èske ou ka pataje sa w panse sou sa?
Nou gen yon definisyon ki byen presi sou sa entèdiksyon liv yo ye, e nou toujou pale de yo nan kontèks bibliyotèk lekòl yo, ou konnen, fondamantalman liv ki te aksesib, ke bibliyotekè yo te chwazi – paske nou fè bibliyotekè yo konfyans, nou fè edikatè yo konfyans pou gide kourikoulòm yo – k ap retire sou etajè yo, san yo pa fè ankèt ki apwopriye. Epi Florid ak Teksas egalego nan sa. E devine ki sa liv sa yo ye? Swasant pousan gen pèsonaj ki gen koulè, 26 pousan gen pèsonaj LGBTQ+, kidonk se liv sa yo menm moun te lite lontan pou wè sou etajè yo, pou yo wè tèt yo, epi kominote Fwa Liv Miami te toujou mete an valè nan pwogramasyon li yo kounye a anba menas. Se kòmsi tout travay anpil bèl òganizasyon – tankou Miami Book Fair, tankou bibliyotekè lekòl yo – te fè pou kreye yon kominote lektè ki pi laj, pou pèmèt moun aprann bagay ki depase pwòp limit yo, ap disparèt. Sa fè pè, epi kounye a se yon lwa leta ki egzije sa. Sa kase kè.
Kisa PEN ap fè pou ede moun jere tout chanjman yo?
N ap eseye fè aktè kominotè yo patisipe nan rezistans lan. Sa vle di enfòme yo sou konsèy lekòl lokal yo, fè yo aprann sou tout diferan pwojè lwa k ap pase yo, kijan pou yo defann tèt yo ni nan nivo konsèy lekòl la ni nan nivo leta a, epi jis fè kanpay sansibilizasyon sou tout sa entèdiksyon sa yo kouvri ak jan yo laj. Donk, gen yon aspè edikasyon nan sa epi gen yon aspè aktivasyon. N ap bay done yo epi nou itilize done sa yo pou mobilize moun yo epi pou nou fè estrateji – atravè reyinyon, atravè koneksyon ant tout moun ki konsène yo, atravè vin tounen yon prensipal òganizasyonèl pou reziste. Se wòl PEN America genyen kounye a, e l ap chanje pou l vin pi laj amezi travay la ap kontinye.
Si yon moun ta ekri biyografi w, ki tit li t ap genyen?
Tandè. Papa m te anseye m de bagay: pou m gen kiryozite epi pou m gen tandrès, e sa yo se prensip ki gide m.
Entèvyou pa Elisa Chemayne Agostinho; repons yo te modifye pou espas ak klèti.